Hadži İzet Štalo – Karabunar’ın Sessiz Efsanesi
Doğum Yeri: Karapınar (Karabunar), Karamürsel
Köken: Travnik, Bosna-Hersek
Türkçe Soyadı: Özbağ
Meslek: Taş ustası, zanaatkâr
Eşi: Laz kökenli Türk vatandaşı, Rize’den
Akrabalıklar: Bacanağı Hasan Çeker (Ispirli restoranının sahibi)
Hadži İzet Štalo, Karamürsel’in Karabunar köyünde yaşayan, hem fiziksel gücüyle hem de köklü geçmişiyle tanınan önemli bir Boşnak büyüğüdür. 80 yaşını geçmiş olmasına rağmen dimdik duran, güçlü yapısı ve özellikle büyük, kemikli elleriyle dikkat çeker. Tokalaşma âdeti dillere destandır; öyle ki, daha önce kendisiyle tanışanlar güçlü el sıkışına karşı önlem alınmasını tavsiye eder.
Kökeni, 19. yüzyılın ortalarında Travnik’ten Anadolu’ya göç eden ilk Boşnak ailelerden biri olan Štalo ailesine dayanır. Ailenin atası olan Süleyman Štalo, 1853 yılında Travnik’te doğmuş, daha sonra Osmanlı topraklarına göç ederek Karamürsel’in Karabunar köyüne yerleşmiştir. Bu köyde yerleşik ilk Boşnak ailelerden biri oldukları bilinmektedir. Ailede geleneksel olarak Süleyman ve İbrahim isimleri nesiller boyunca tekrarlanmıştır.
İzet’in babası İsmail, dedesi İbrahim’dir. Aile bağları güçlüdür; örneğin, Karamürsel’in tanınmış simalarından Mustafa Čičekfidan’ın annesi, Štalo ailesinden Huseyin Štalo’nun kız kardeşidir.
İzet Štalo’nun zanaatkârlığı, özellikle taş işçiliği ve cami inşaatlarıyla öne çıkar. Karabunar’daki büyük köy camisinin inşasını yalnızca üç işçisiyle birlikte altı ay gibi kısa bir sürede tamamlamıştır. Ustalığı kadar çalışkanlığı ve inancı da çevresindekiler tarafından büyük saygıyla anılmaktadır.
İzet’in anlatımları, Boşnak-Türk kültürel belleğini canlı tutan önemli sözlü tarihlerden biridir. Onun aktardığı bir hikâye, köyün tarihine derin izler bırakmıştır: 35 yıl Rusya’da esir kalan ve orada evlenerek iki çocuk sahibi olan Haso Zaimović’in dönüş hikâyesi… Haso’nun anlattığı paletli iş makineleri, köy halkı tarafından delilik sanılmış, fakat yıllar sonra Karabunar yol inşaatı başladığında onun haklılığı anlaşılmıştır. Bu olay üzerine köylüler, Haso’nun mezarını ziyaret ederek kendisinden helallik dilemişlerdir. İzet’in bu tür hikâyelere olan hâkimiyeti, onun sadece bir zanaatkâr değil, aynı zamanda yaşayan bir hafıza olduğunu da göstermektedir.
Aile olarak Štalo’lar, zamanla Türk toplumuna entegre olmuş, bazı üyeleri Türk soyadı olarak “Özbağ” ismini almıştır. Eşi, Karadeniz’in Rize bölgesinden Laz kökenli bir Türk’tür. Aile bağları, kültürel çeşitlilik ve dayanışma ile güçlenmiştir.
Hadži İzet Štalo, yalnızca geçmişin değil, aynı zamanda bugün hâlâ yaşayan bir kültürel mirasın temsilcisidir. Sessiz, gösterişsiz ama vakur duruşuyla Karabunar’ın yaşayan efsanesidir.
Kaynak: https://www.facebook.com/zlatkobos
Zlatko Hadziomerovic Facebook sayfasından düzenlenerek yap
