LÜTFİYE/PELİTLİ BOŞNAKLARI

İnegöl ilçesi merkeze bağlı bir köydür.. Eski adı Pelitli’dir.Pelite Türkçede palamut denir. Uludağ’ın Doğu yamaçlarında İnegöl’ün Güney batısındadır 2025 nüfusu 136’dır.1895 ve 1908 yıllığına göre 23 hane bulunan köy, İnegöl’e 16 kilometre Bursa’ya ise 61 km uzaklıktadır .2025 nüfusu 136’dır.Boşnak köyüdür.Köyün hemen yanında Beşevler Mahallesi vardır. Eski adı Pelitli olan bu köy,İsaören, Karakadı ve Çayyaka köyleri üzerinden ilçe merkezine bağlanmaktadır.
 
Uludağ’ın İnegöl Ovası’na bakan doğu cephesinde yer alan Lütfiye Köyü, ormanlarla çevrili ve derin vadilerle bölünmüş bir coğrafyaya sahiptir.Köyün geçim kaynağı, ağırlıklı olarak orman ürünlerine dayalıdır. Tarım ve ziraat oldukça sınırlı ölçekte yapılmakla birlikte, meyve ve sebze üretimi de görülmektedir.Özellikle kestane üretimi dikkat çeken bir ekonomik faaliyettir. Köyde ayrıca Orman Müdürlüğü’ne ait depo tesisleri bulunmaktadır. Nüfusun çoğunluğu Balkanlardan gelen köklerine bağlı kalmış, kültürel değerlerini bu küçük köyde yaşatmayı başarmıştır.

Lütfiye Köyü halkı, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Balkanlardan göç ederek Anadolu’ya yerleştirilen Boşnaklardan oluşmaktadır.Köy yalnızca doğal güzellikleriyle değil, tarihî miraslarıyla da dikkat çekiyor.İnegöl’ün kültürel zenginliğini gözler önüne seriyor.Eski adı Belitli’dir.

BOŞNAKLARIN KÖYE YERLEŞMESİ

1880’li yıllarda Boşnak göçmenleri tarafından Pelitli çayırında kurulmuştur. Bu civarda Lütfiye dışında Bahtiyar ,Fevziye ve Ümraniye köyleri de Boşnaklarca kurulmuştu. Halk arasında Ferikli olarak da anılmıştır. 1914 tarihli haritalarda, Uludağ’ın doğusunda, Boşnak adını taşıyan birkaç köy adı geçmektedir. İnegöl’e bağlı Lütfiye, İnayet, Esenköy, Mesudiye ve Turan köyü, kaynaklarda sözü edilen Boşnak adlı köylerdir. Bugün de halen Boşnak köyleridir.Köy, Boşnak kültürünün izlerini taşıyan geleneksel yapısıyla dikkat çeker.

1894 tarihli belgede Lütfiye/Pelitli’de 15 haneli Boşnak göçmeninden bahsedilir.1898-1899 yıllarında köyde 23 hane 115 nufusu vardı.1901 yılında  Pelitli çayırında iskân  edilen 193 hâne Bosnalı’nın iskân mahallinin üç mahalleye bölünerek eski isimleriyle  anılmak üzere “Rûşen” şeklinde isimlendirilmesi uygun bulunmuştu.Gradişka muhacirlerinden olup Ankara’ya bağlı Mihalıççık’ta bulunan Akköprü  korusuna iskânları kararlaştırılan 32 hane, burada durmayarak 27 hanesi İnegöl’e ve 5 hanesi de Kütahya’ya gitmiştir. İnegöl’e gelen göçmenlerin, Pelitli denilen yerde iskânları istenerek ev yapımında ihtiyaç duyulan eşyaların tedariki ve kurulacak köye “Bahtiyar” ismi verilmesi kararlaştırılmıştır. Kütahya’ya gitmek zorunda kalan beş  hanenin iskânı için gerekli izinlerin verilmesi konusunda anlaşılmıştır.

1887 yılında 18 hane Bosna göçmeni Boşnak Bursa vilayeti İnegöl kazasında bu bölgede padişah arazisine izinsiz olarak yerleşmişlerdi. padişah  arazisinden çıkarılmak istenilse de Boşnak göçmenleri direnmiş, İnegöl  Bidayet Mahkemesi tarafından çıkarılmaları kararı verilmiş olmasına rağmen göçmenler nüfus kayıtlarının yapılması için yerel yönetime gerekli  başvuruyu yapmıştı.4 Eylül 1890 tarihinde Boşnak göçmenlerin padişah arazisinden derhal çıkarılmaları için (Hazine-i Hassa Nezareti tarafından  Bursa Vilayeti ve İnegöl Kaymakamlığına kesin talimat verilmişti.Daha sonra Pelidli mevkisine Ankara’da iskân için gönderilen Bosna göçmenleri de gelerek yerleşti. Nitekim 1888 yılında 8 hanede 50 nüfus Bosna göçmeni İnegöl’e gelerek arazi verilip yerleştirilmeleri için göçmenlerden (Hoca Süleyman tarafından hükümete  müracaat edilmişti.

KÖYDE BOŞNAK KÜLTÜRÜ

Köy, Boşnak kültürünün izlerini taşıyan geleneksel yapısıyla dikkat çeker.Pelitli Köyü, Boşnak kültürünün yaşatıldığı bir yerleşim yeridir. Köyde Boşnak gelenek ve görenekleri, yemek kültürü ve dil gibi unsurlar korunmaktadır. Köy halkı, Boşnak kimliğini ve kültürünü yaşatmaya devam etmektedir.
Bursa’da bunların haricinde Orhangazi ‘de Ortaköy,Keramet ve Gölyaka’da da Boşnaklar yaşamaktadır
Hazırlayan: Şevket KOÇ