DEREKÖY BOŞNAKLARI
Dereköy, Kocaeli ilinin Karamürsel ilçesine bağlı bir mahalledir.14 Aralık 1998 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.1999 seçimlerinden sonra belediye teşkilatı kuruldu. 2014 yılında ise, Büyükşehir yasasındaki değişiklikle, Kocaeli’deki belde belediyeleri iptal edilip mahalleye dönüştürülünce, Dereköy’de Karamürsel’in mahallesi oldu.
Karamürsel ilçesine 7 ,Kocaeli il merkezine 37 km mesafededir.2025 verilerine göre nüfusu 1217 ‘dir.Köyün denizden yüksekliği 200 metredir.. Samanlı Dağları’nın kuytu bir yerine adeta gizlenmiş olan eski Dereköy’ün toprak sınırları, doğuda Karapınar, güneyde Karaahmetli ve İnebeyli, batıda Hersek Köyü olmak üzere geniş bir alana yayılmaktaydı.
Eski adı Derecik olan köy, adını köyün içinden geçen ufak dereden almaktadır. Sonradan Dereköy olarak değiştirilmiştir. Kavak mevkii Dereköy mahallerinden olup büyükşehir yasasında artık Dereköyle bir mahalle olmuşlardır. Adı gibi kavaklık bir bölge olmasından dolayı bu isimle anılmıştır. Dereköy’e eskiden eski mısır denildiği de söylenirdi.Osmanlı belgelerinden anlıyoruz ki, Kavak İskelesi, bir gümrük iskelesidir. Osmanlı da “Kavak” gümrük demektir. Örneğin İstanbul’daki Anadolu Kavağı, Rumeli Kavağı aynı manadadır. Eskişehir’in lüle taşından, Bursa’nın ipeğine, İznik’in üzümüne kadar birçok ürün sevkiyatının buradan yapıldığı bilinmektedir. Zamanla gümrük ve sevkiyatın başka yerlere kaydırılmasıyla, sadece Dereköy çevresindeki mahsulün İstanbul’a sevk edilmesi için kullanılan iskeleye dönüştü. Dereköy iskelesi, İstanbul Hali’nin yeri değiştirilince,1985 yılından sonra tamamen işlevini yitirdi ve kaldırıldı. Halen, Dereköy’ün sahilinde, eski iskelenin bulunduğu mıntıka “Kavak Mevkii” diye anılır.
Köyün Tarihçesi
Dereköy de, Karamürsel’in eski yerleşim alanlarındandır. 1193 yılında köye ilk gelen Abdulvahap Sultan Hz. olmuş, Abdulvahap Sultan Hz. emrindeki askerlerinin dinlenmesi ve su ihtiyaçlarını gidermek amaçlı köyde durduklarında iki elinde de asası varmış. Asanın birini yere vurmuş meşe ağacı olmuş birini yere vurmuş su çıkmış. Köyün üst kısımlarında yer alan meşe ağacı günümüzde de halen durmaktadır. Meşe ağacının altında çeşme vardır. Mezarı da köyün üst mezarlığında bulunmaktadır.
Dereköy o yıllarda kurulmaya başlayan Karamürsel’in ilk yerleşim yeridir. İlk adı “küçükmısır” olarak bilinmektedir. Osmanlı zamanında kurulan köyde kesin olmamakla birlikte ortalama 46 hane olduğu söylenmektedir. Eski zamanlarda çamaşırhane olarak kullanılan sonralarda hamam olarak kullanıldığı söylenen 2 adet hamam kalıntıları bulunmuş fakat günümüze kadar kalan bir kalıntı olmamıştır. Mezarlık alanında tahmini 700-800 yıllık mezarların olduğu bilinmektedir.
Yerleşim olarak şuan yukarı Dereköy diye bilinen yerleşim alanında kurulmuş, daha sonralarda köy şuan merkez diye bilinen yerleşim alanına inmiştir. Köyde Aşağı Mahalle ve Yukarı Mahalle olmak üzere iki mahalle vardır. Köyde toplam hane sayısı 300 civarındadır. Sonrasında bunlar Gazanfer Bilge ve Merkez mahalle olarak değişmiştir.
Köyde 3-5 hane Bosna Hersek göçmeni aile, ayrıca 3-5 hane Karadeniz kökenli aile var. Eskiden, Arnavutlar diye bilinen bir aile, Çerkezler diye bilinen bir aile vardı. 1980’li yıllarda göç ettiler. Anayolun üst kesimi ve Kavak Mevkii denilen sahil kesimi sakinleri, daha çok dışarıdan gelip yerleşenlerdir.
Meşhur güreşçimiz eski milli güreşçi dünya ve olimpiyat şampiyonu Gazanfer Bilge Dereköylü’dür. Gazanfer Bilge, ne yazık ki bir süre sonra sakatlanarak güreşi bırakmak zorunda kaldı. Uzun yıllar otobüs işletmeciliği yapan Gazanfer Bilge, eğitim alanında Dereköy’de birçok hayırlı hizmetlerde bulundu. Türk kökenli Finlandiyalı Yıldız Hanım ile evli olan Gazanfer Bilge’nin Muzaffer adlı bir oğlu vardır. Türkiye Milli Olimpiyat Komitesince “Olimpiyat Meşalesi” ödülüne, daha sonra da Uluslararası Olimpiyat Komitesi Fair Play Konseyince “Fair Play” ödülüne layık görüldü. 20 Nisan 2008 yılında aramızdan ayrılan Gazanfer Bilge’nin mezarı Dereköy’dedir.
Günümüzde Köy
1967 de yol ve okul yapılmıştır. 1983-1984 yıllarında da köyün kavak mahallesine okul kazandırılmıştır. Çatalağzı’ndan ilk elektrik alan köylerden biri olan Dereköy, daha 1969 yılında aydınlanmıştır. Köy yolunun 3.5 metrelik bölümü 1990 yılında asfaltlanmıştır. Köyde yaş meyve üretimi, buğday ve mısır ekimi yapılır. 1000 dekar sulu olmak üzere toplam 4.342 dekar tarım arazisine, 685 dekar orman alan sahasına sahiptir. Son yıllarda köyde aile sebzeciliği de gelişmeye başlamıştır. Bazı hanelerde önemli miktarda besi hayvanı yetiştirilir. Dere köyün önemli bir mahallesi olan ve gittikçe gelişen kavak, aşağıda devlet yoluyla birleştiğinden, iskân sahası gelişmekte, arsalar değer kazanmaktadır. Kavak mahallesi hızlı gelişmesine rağmen köy merkezi aynı hızı yakalayamamıştır. Yeni yapılaşma çok yavaş ilerlemektedir. Ancak bağ ve bahçe çalışmaları sayesinde köy halkının gelir seviyesinde yükseliş gözlenmektedir.
Köyün çevresindeki köyler İnebeyli, Karaahmetli, Oluklu’dur.Eskiden yukarısı Dereköy aşağısı Kavak diye geçiyordu. Eskilerde Kavak tarafında az kişi vardı. Sulak yerde çok Kavak olduğu için oranın adı kavak olarak kalmıştır.
Köyde Manav ve Boşnak ağırlıklı etnik yapı vardır.Manav halk öncelikli olmak üzere İstanbul ve diğer illerden göç alan köy de şive ve lehçe yoktur. Manav ve Boşnak halkın birleşmesinden oluşan zamanla dışarıdan göç almasıyla mozaik bir yapıya dönmüştür. Köyde İstanbul ağzı ile koşuluyor.Köy Osmanlı köyüdür. Manav köyü diye bilinir. Son yıllarda Osmangazi Köprüsüne sebep göç almaktadır. Yazlık evleri olanlar İstanbul’dan gelip hafta sonları veya yazın tamamen köyde otururlar.
Kurtuluş savasında Kadir Bekçi ve Salih isimli kişiler şehit olmuştur.
Boşnakların Köye Yerleşmesi
Köye ilk gelen Boşnakların 1878 yılında iskan edildiğine dair bilgiye ulaşılmaktadır.Buraya yerleştirilen Boşnaklar Konjiç ve Trebinje’dendir.Bektaşoviç,Ljuboviç,Agiç ve Bijediç sülaleri yerleştirilmiştir.
1893 yılında Dereköy’de 54 Boşnak vardı.1895 yılında köye 13 hane 28 erkek 26 kadın olmak üzere 54 Boşnak yerleştirilmiştir.Gelen Boşnaklar Konjic,Trebinje ,GaçkoYine aynı yıl 11 Boşnak daha köye iskan edilir. Bunlardan bazı aileler ise Bijediç,Mahiç,Bektaşeviç,Agiç,Gaco’dur
Kaynaklar:
-wikipedia
-kmhesaplama.com
-nufusune.com
-karamursel.gov.tr
