Buca’ya Yerleşen Boşnak Aileler ve Yılları

Hazırlayan: Şevket KOÇ-Ozan Erbay Kajevic

Buca, Türkiye’nin Ege Bölgesi’ndeki İzmir iline bağlı bir ilçe ve belediyedir. İzmir şehir merkezine oldukça yakın ve kentin en kalabalık ilçelerinden biridir.İzmir şehir merkezinin yaklaşık 9 km güneydoğusunda yer alır. Nif Dağı’nın güney eteklerinde kuruludur ve verimli, hafif engebeli araziye sahiptir.İlçe yüzölçümü yaklaşık 178 km² ve nüfusu 2024 itibarıyla yaklaşık 523 000 kişidir; bu da onu İzmir’in en kalabalık ilçesi yapar.

Kuzeyinde Konak,kuzeydoğusunda Bornova,doğusunda Kemalpaşa,güneyinde Torbalı,güneybatıısnda Menderes,batısında Karabağlar ve Gaziemir vardır.

Hazırlayan: Ozan Erbay Kajevic (KAVALCIOZAN)

 İzmir’in güneydogusunda yer alan Buca, üzümü ile meshur bir ilçedir .Eskiden Levanten Rum Yunan ve Ermeni ailelerin yasadıgı bir yerdir. Buca’nın  tahmini nüfusu 600 bindir. 49 tane mahallesi vardır .Eski mahallelleri Yanıkkahveler, Yaylacık ,Adatepe ve  Kozağaç’tır.

Buca, mübadele zamanı İzmir’i terkeden Levanten ,Rum ,Yunan ve Ermeni ailerin evlerine Balkanlar’dan göç eden Macırlar yerleştirilmiştir. Bu macırlar arasında Bosna Hersek, Hersekbölgesi,Mostar,Zenica,Banjaluka,Sarajevo,Gaçko ,Nevesinje,Bijelopolje,Novipazar,Pljelvlja,Podvelez, Çaplanije, Jablanica ve Rogatica’dan gelen Boşnaklar vardır .

Buca’daki Boşnak nüfusu tahmini olarak 15000 kişi , belki biraz daha fazladır .Buca’daki Boşnaklar’ın bazıları 1876- 1925 arası göç etmişlerdir.Boşnaklar ; Adapazarı, İnegöl ,Adana ve Ödemiş’te  ikamet etmiş daha sonra Buca’ya yerleşmişlerdir .Bu sülaleler: Ciho -Kebo- Maric- Voloder- Mazgic- Mahinic –Şator-Şuta-Koliç-Maksumic-Dizdarevic(Mostar Dracevice- Gnojnice Nevesinje) Arıkovic (Rogatica) -Baliç-Bliskovac-Bahor-Resulovic-Durakovic(Srebrenica-Mostar)-Pijuk-Brankovic-Rızvanovic-Durcanbegovic (Banjaluka) Agovic (Hadzic) Tanovic-Talovic-Brkovic–İsmailagic-Zubovic- Catic –Voljevica-Hasanbegovic-Peziç-Softiç-Pobric-Grebovic-Kuçin-Rahiç-Kijamet-Şabanovic-Catovic Zvizdic–(Gacko–Gacanin)–Yakupovic(Sarayevo)Bahor-Durakovic-Zubovic Bolic (Sarajevo)dir.

Boşnaklar Buca’ya 1876,1885,1915,1922,1935,1959 ve 1970 ‘de gelen Boşnaklar vardır.1924 1930 arası Şahoviçi katliamı sonrası Sancak bölgesinden Türkiye’ye göç eden İzmir’e göç eden Sancaklı Boşnaklar Buca’ya daha evvel göç eden rahmetli Beytullah Çifçi (Koca Beyto ) davetiyle gelen bazı aileler (Koliç, Kajeviç, Hadzibulic,Hasanbegoviç,Zvizdic ,Pepic, Hot Pijuk,Drplenin,Hrapovic,Hajdarpasic,Ljuca,Mekiç,Banda,Bahor ve  Çatoviç) vardır . Daha sonra 1950’li yıllarda ve 1970’li yıllarda göç olmuştur. Buca’ya göç eden Boşnaklar Adatepe ,Yaylacik,Yanikkahveler,Kıriklar,Kaynaklar,Kozağaç ve Şirinyer’de ikamet etmektedirler. Genelde arıcılık, tütün ,üzümcülük ,hayvancılık ve celeplik yapmışlardır.

Bunun yanında Kıjamet ailesi Bakkal ve Arabacı Dzemal Kıjamet ( Gümüş) ve kardeşi arabacı ve üzüm yetiştirici Recep Gümüş 1927’de Bijelopolje ve novipazar’dan Buca’ya yerleşmiştir.

Bu ailelerin bir çoğu Buca Adatepe Mahallesi’nde ikamet etmektedirler. Birçok Boşnak Buca’da lakaplarıyla tanınırdı. Boşnak Mümin Aga -Koca Beyto- Köse Selim -Cıkcık Mustafa -Arabacı Yusuf- Küçük Murat- Bakkal dedo -Bakkal Adil- Kalaycı Ramiz -Kahveci Rahmi- Boşnak Murat- Usta Boşnak Alo -Kazım Turcin- Berber Sadık -Arabacı Nusret -Arabacı İzzet- Ömer Çavuş- Zahir Çavuş- Ali Çavuş -Genç Osman ve daha bir çoğu lakaplarıyla anılırdı Buca’da.Bu isimlerin hepsinin aileleri ve akrabaları Buca’da yaşamaktadır .

 

 

Buca’da Yaşayan Bazı Boşnak Sülalelerinin Türkçe Soyadları ( Şevket KOÇ)

İncigülcan-Tezer-Gündoğan-Erbay-Uçarol-Ongun-Matmeriçli-Erdeş-Yakut-Bayındır-Günduru-Yüksel-Bürün- Beysun- Özgüvenç-Özakis-Közhendek- Bural- Ulcay- Nezir- Bölük-Sancak-Kılınç-Tezer-Avcı-Arık-Matmeriçli-Başkaya-Nergiz-Yeşilovalı-Ekizler-Tank-Çifçi-Diringa-Bozlu-Yurteri-Adanır-Acet-Cihan-Ceyhan-Türküsev-Budinli-Bozkurt-Kayalı-Kayadibi-Kaya-Karadan-Küçükkaya-Tan-Yapalı-Atgin-Kıran-Bulut-Turçin-Uçarol-Közhendek-Erdeş-Şenkıraç-Şanlı-Budan-Özşenler-Şekercisoy-Gümüş-Sakal

Kaynaklar:

-wikipedi

-nufusune.com

-Türkiyede Bosna Göçmenleri, Muammer Demirel,Doç. Dr., Atatürk Üniversitesi, K.Karabekir Eğitim Fakültesi, Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi ABD.

-Bucalı Boşnaklar Facebook sayfası