AVŞAR KÖYÜ (KARA BOŞNAK )
Ankara iline 101 km, Polatlı ilçesine 27 km uzaklıktadır.2025 nüfusu 44 ‘tür. Rakımı 1100 olan bu köy yörenin en yüksek köyüdür. Yayla tipi yerleşme olan köy, Şabanözü,Oğuzlar, Müslüm, Karaahmet ve Hacıtuğrul köyleri ile komşudur. Köyün ismini Boşnakların iskânından çok daha evvel burada yerleşik olan Avşar aşiretine mensup gruplardan aldığı kuvvetle muhtemeldir. Buna rağmen köyün yakın zamana kadar “Burhaniye” olarak da anıldığı tespit edilmiştir. Köy nüfusuna kayıtlı orta yaş üstü kişilerin kimliklerinde halen Burhaniye yazdığı gözlemlenmiştir.
Son derece taşlık bir arazisi vardır. Yanıbaşındaki meşelikler sayesinde yeşil bir yapı arzeder. Avşar köyü Polatlı’nın Çile Dağı zirvesine yakın konumlanmış, çok küçük bir orman köyüdür. Polatlı’ya Ayaş yönünde 25 km uzaklıktadır. Anayoldan 5 km’lik şose bir yolla köye ulaşılabilir. Yazın 10 hane kadar oluyorlardı. Kışın sadece 5 hane kalır. Çoğu birbiriyle akrabadır.1944 yılında yapılan cami, köy konağı, içme suyu ve kanalizasyon şebekesi bulunmaktadır. Kuşsivri tepe ve Hırsızkayası tepesi gibi yükseltiler bulunan yörede Dutderesi akarsuyu vardır. Bölgede buğday, arpa, nohut, mercimek ve ayçekirdeği, bahçelerde ise kayısı, erik, vişne, elma, ayva, armut, dut ve ihtiyaca göre sebze yetiştirilir.
Koyun, keçi ve yerli ırk sığır besiciliği yapılır. Boşnak geleneğinin hakim olduğu köyde ekmek olarak bazlama ekmeği yenir.
Boşnakların Köye Yerleşmesi
Boşnak muhacirlerin Ankara’ya iskânı 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi’nin ardındandır. Avşar’a iskân edilmeye başlayan Boşnakların geldikleri yerler tespit edilebildiği kadarıyla 1909 senesinde, günümüzde Karadağ sınırları içerisinde yer alan Kolaşin’den göç eden Boşnaklar da Ankara’ya iskân edilmiştir.1912 yılında da köye yerleşenlerin olduğuna dair kaynağa rastladım.Ama bu köyün 1912 yılında bu göçlerle kurulduğunu iddia etmesi bilginin sıhhatini zayıflatmaktadır.vBaşka bir kaynakta ise 1909 da yola çıkıp 1910-12 gibi yerleştikleri yazar.
Avşar aşiretine mensup grupların rüzgâr sebebiyle Yozgat‟a gitmelerinin ardından uzunca bir süre boş kalan köye ilk olarak Sarı Boşnaklar iskân edilmiştir. Ancak bunlar köyde kalıcı olamamışlardır. Edinilen bilgilere göre köye yerleştirilen 30 hane Sarı Boşnak‟tan 28‟i burayı terk ederek Balıkesir‟in Ayvalık ilçesine bağlı Sarımsaklı‟ya gitmiştir. Avşar köyünün bugünkü sakinleri olan Kolaşin Boşnaklarının buraya gelişi ise Sarı Boşnakların burada iskânlarından kısa bir süre sonradır. İşte Ankara Polatlı Avşar Köyüne iskan edilen Boşnaklar da Karadağ Kolaşin’den gelen Boşnaklardır.Ankara’da iskân edilen Boşnaklar arasında gelinen yere göre “ Sarı Boşnak” ve “Kolaşin” ayrımının olduğu anlaşılmaktadır. Sarı Boşnak olarak nitelenenler Tuzla, Hersek, Mihyaç, Travnik, Banja Luka (Banaluka), Mostar, Bihke, Krayina ve Saraybosna’dan hicret etmiş olanlardır. Boşnak denilince akla gelen ilk grup da bunlardır ve çoğunluğu oluşturmaktadırlar.
Bu konuda edinilen bir diğer bilgi ise Kolaşinden 1902 senesinde göç edildiğidir. Denizyolu ile geldikleri sırada aralarında ölenlerin olduğu ve bunların denize atıldığı hatırlananlar arasındadır. Kolaşin‟den yola çıkan Boşnak muhacirlerin Türkiye‟ye ulaştıktan sonra iki gruba ayrıldığı ve yine gemilerle iskân bölgelerine sevk edildikleri anlaşılmaktadır. Bunların sevk yerleri Amasya ve Adana‟dır. Avşar köyüne yerleşen Boşnaklar Amasya‟ya sevk edilen grup içerisinde yer almaktadır.Kolaşin‟den gelen Boşnaklar 10 hane olarak Avşar köyüne iskân edilmişlerdir. Muhacirlerin köye gelişi kağnılar ve at arabaları vasıtası iledir. Köye gelip yerleşen ilk muhacirler arasında Agah, Beşir, Ayşe, İsmail, Halil (d. 1838/Kolaşin) ve Şerif ismindeki şahıslar bulunmaktadır. Köyde Hacıbuliç, Pepiç, Luşkoviç ve Karadan lakaplı aileler vardır.
Sarı Boşnakların burayı terk etmesi neticesinde köy, Kolaşin Boşnaklarının yaşam alanı olmuştur. Köy günümüzde de demografik yapısını korumaktadır Amasya‟nın Merzifon ilçesine bağlı Gümüşhane köyüne iskân edilen Boşnaklara burada Devlet tarafından bir dönüm kadar tütünlük verilmiştir. Lakin bu miktar arazi onların geçimlerine yetecek mahiyette değildir. Bunun yanında yerli halkla aralarında ciddi anlaşmazlıklar meydana gelmiştir. Muhacirler, o an içerisinde bulundukları durumu “Biz gâvur ülkesinden kurtulduk geldik İslam ülkesinde huzur yok.” şeklinde ifade etmişlerdir. Belirtildiğine göre ileri seviyeye ulaşan bu huzursuzluklar neticesinde muhacirler Ankara‟da bulunan Bahtiyar Paşaya ulaşmış ve durumu ona iletmişlerdir. İddia edildiğine göre Bahtiyar Paşa muhacirlere Orta Anadoluyu gezmelerini istemiş uygun gördükleri yerde iskân edileceklerini taahhüt etmiştir. Bunun üzerine muhacirlerin bir kısmı Sivrihisar‟a yerleşirken diğer kısmı da Avşar köyüne iskân edilmeyi talep etmiştir. Avşar köyünün tercih edilmesinin temel sebebi o sırada burada bulunan Sarı Boşnakların kendilerine destek olacakları düşüncesidir. Daha önce Merzifon‟da yaşanan huzursuzluk nedeniyle nispeten ücra bir yerin tercih edildiği de ihtimal dâhilindedir. Muhacirlerin Avşar Köyünde iskânları muhtemelen 1915-1916 yıllarındadır. Zira arşiv kayıtlarından 1915 senesinde muhacirler için Avşar Köyünde yoğun bir inşaat faaliyetine girişildiği anlaşılmaktadır.
Köye gelen Boşnaklara ev ,yiyecek,sağlık vb alanlarda yardım yapılmıştır.Boşnakların yerleştirildiği alanların da tarıma kazandırılması sağlanmış özellikle de burdaki arabacılar sayseinde taşıma hizmetleri de kolaylaştırılmıştır.
1915 senesi içerisinde inşaat giderleri konusunda en çok Avşar ve Çimenceğiz Köylerinin isimleri geçmektedir. Bu yıl içerisinde Avşar köyünde iskân edilen muhacirler için 46.602 kuruş harcanmıştır. Muhacirler için yapılan harcamaları gösteren üç ayrı cetvelde Avşar köyünde sarf edilen paraların önemli bir kısmının inşaat malzemesi ve inşaatta çalışanların ücretleri olduğu görülmektedir. Avşar köyünde inşaat işlerinde istihdam edilen işçilerin ücretleri 34.908 kuruş 12 paradır. Bu miktarın 21.770 kuruş 33 paralık kısmı Eylül, Ekim ve Kasım aylarında sarf edilmiştir. Avşar köyünde inşa edilen meskenlerde kullanılmak üzere 20 çift kapı kolu ve 160 adet camın satın alındığı kayıtlara yansımıştır. Buna göre 160 adet camın bedeli 912 kuruş 32 paradır. 20 çift kapı kolunun bedeli ise 38 kuruş 20 paradır. Belirtildiğine göre 303 kuruş 30 para da inşaatta kullanılan diğer malzemeler için sarf edilmiştir.Avşar köyünde inşaat işlerinde istihdam olunan kişilerin isimleri kayıtlarda yer almaktadır. Buradan, istihdam edilen kişilerin neredeyse tamamının Rum kökenli oldukları anlaşılmaktadır.
Bunun dışında başka alanlarda da yardımlarda bulunulmuştur. Mesela Avşar ve Çimenceğiz köylerine toplamda 5.535 kuruşluk yemeklik zahire yardımı yapılmıştır. 1915 senesi içerisinde vefat eden muhacirlerin defin işlerine sarf edilen miktar ise 38 kuruştur.
Ankara’da bulunan Çimenceğiz, Ördekgölü, Kesikkavak ve Fevziye köyleri Sarı Boşnak’tır. Ankara’da bulunan tek Kolaşin yerleşim alanı ise günümüzde Polatlı ilçesi sınırları içerisinde yer alan Avşar (Burhaniye) köyüdür.
1925 yılında Karadağdan glen göçmenler de yerleştirilmiştir. Eski Adı Burhaniye’dir.Mutfak kültürü konusunda Boşnak böreği, Boşnak tatlısı, roja tatlısı, kabak böreği, ıspanak böreği, hurmitsa tatlısı, mısır ekmeği Boşnakların mutfak kültürüne aittir.Köyde ayrıca Geleneksel yemek olarak Boşnak böreği, dilanik , kaçamak,tikvanik (kabaklı börek), masanitsa, drobneça, potoblika yapılır.
AVŞAR KÖYÜNDEN ŞEHİTLER
Köyden Ali oğlu Hüseyin ve Osman oğlu Nuri Kurtuluş Savaşı sırasında şehit oldular.Başka bir kaynakta 50 şehit vermişlerdir diye yazar.Ancak resmi kaynaklarda sadece 2 kişi yazar.Yakın dönemde Türk Silahlı Kuvvetlerinde üst düzey rütbelerde görev yapmış olan muhacir kökenli vatandaşlar bulunmaktadır. Mesela Avşar köyü doğumlu E. Tuğgeneral Mehmet Ali Erdoğan. Mehmet Ali Erdoğan 1994-1995 yıllarında Bosna Barış Gücü Komutanı olarak görev yapmıştır.
Hazırlayan: Şevket KOÇ
Kaynaklar:
-( http://www.agaclar.net/forum/1291057-post6.htm)
-wikipedi
–http://polatlihaber.blogspot.com/2012/04/avsar-koyu.html
-https://polatlihaber.blogspot.com/2012/04/avsar-koyu.html
-XIX. Yüzyıldan XX. Yüzyıla Ankarada Göç ve İskan (1856-1918),Yunus Pustu
