Trakyada Bir Pomak Köyü: Akhoca » Boşnak HaberBoşnak Haber

20 Temmuz 2026 - 18:22

Trakyada Bir Pomak Köyü: Akhoca

Trakyada Bir Pomak Köyü: Akhoca
Son Güncelleme :

16 Ağustos 2025 - 12:57

 
 
Akhoca, Edirne ilinin Keşan ilçesine bağlı bir köydür.
 
Akhoca Köyü’nün Pomaklardan önceki asıl yerlilerinin Gacallar olduğu söylenmektedir.

İlk yerleşim yerleri İsmağil Ağa’nın yeri denilen bugünkü Halil İbrahim Gördebil, İsmet Gördebil ve Hüsamettin Gördebil’in oturduğu arsalardır.

 
Keşan Akhoca’nın nüfusunun çoğunluğunu oluşturan Pomakların, 1877 yılında bugünkü Bulgaristan’ın Dobruca – Dubrevsi nahiyesinden geldikleri bilinmektedir. 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı öncesi Lofça kazası ve çevresinde yaşayan Pomakların yaşam alanları bu bölgede oldukları için biz onları Lofça Pomakları olarak tanımlıyoruz.
 
O bölgeden göç eden 1700 civarında nüfusun bir kısmı Çanakkale ilinin Biga ilçesinin bir köyüne, bir kısmı Denizli ilinin Nazilli ilçesine, bir kısmı da Edirne ilinin Keşan ilçesinin Akhoca, Orhaniye ve Koruklu köylerine yerleşmiştir.
 
Akhoca köyüne 1877 yılında gelen Pomaklara, oturdukları evleri, devletin köyde yaşayan ak sakallı hocadan satın aldığı, sonrada parselleyip dağıttığı söylenmektedir. Bu nedenle Akhoca köyü çevre köylere göre biraz daha planlı görünmektedir.
 
1950’li yıllarda komşu Şabanmera köylüleri Akhoca merasında bulunan ve bir çiftlik yeri olan Beylik mera bölgesini işgal edip kendileri kullanmaya başlıyor. Bu nedenle Akhocalılarla kavga ediyorlar. Şabanmeralılarla başa çıkamayan Akhoca köylüleri muhtar aracılığı ile Keşan kaymakamlığına başvurup köye muhacir yerleştirilmesini istiyorlar. Bu istekleri uygun bulunup 1951 yılında Akhoca köyüne 30 hane muhacir yerleştiriliyor .Gelen bu muhacirlerin Beylikmera’daki çiftlik yerine yerleştirilmesi düşünülüyor . Akhocalılar buna karşı çıkıyor ve muhacirlerin köyün girişine yerleştirilmesinin daha uygun olacağını belirtiyorlar. Muhacirler köyün girişine yerleştiriliyor ve Şabanmeralıların zapt ettiği Beylik meradaki arazi de bu muhacirlere dağıtılıyor.

Uzun süre birbirine kırgın duran bu köyler, zamanla bu olayları unutup yaşamlarına dostça devam etmektedirler.

NOT : Beylikmera denilen yer 20 hane kadar insanın yaşadığı bir çiftlikmiş. Orada yaşayanlar sıtma ile başa çıkamadığından Koyuntepe, Mahmutköy ve Kıskapan’a göç etmişler.

 
 
Lofça Pomaklarının 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşından önce ki, nüfuslarının 100 000 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Savaş sürecinde Lofça Pomaklarnın bir bölümü Rodop ve Makedonya bölgelerine göç ederken, savaştan sonra önemli bir bölümü de Doğu Trakya’ya ve Anadolu’ya göç etmek zorunda kalmışlardır. Akhoca köyünün, Eski bir yerleşim bölgesi olan Akhoca’nın nüfusunun çoğunluğunu oluşturan Pomakların, 1877 yılında bugünkü Bulgaristan’ın Dobruca – Dubrevsi nahiyesinden geldikleri bilinmektedir. O bölgeden göç eden 1700 civarında nüfusun bir kısmı Çanakkale ilinin Biga ilçesinin bir köyüne, bir kısmı Denizli ilinin Nazilli ilçesine, bir kısmı da Edirne ilinin Keşan ilçesinin Akhoca, Orhaniye ve Körüklü köylerine yerleşmiştir. Akhoca köyüne 1877 yılında gelen Pomaklara, oturdukları evleri, Osmanlı devletinin köyde yaşayan ak sakallı hocadan satın aldığı, sonrada parselleyip dağıttığı söylenmektedir. Osmanlı Arşivleri Hicri 13- 06- 1296 tarihli belgesi.
 
NEDEN “AKHOCA” ?

Burada iki gacal hane ile aksakallı bir imam yaşıyormuş. Ak sakallı imam bugün Süleyman KARATAŞ’ın oturduğu arsada oturuyormuş. Pomakların yerleştirildiği arsalar Aksakallı hocanın arazisiymiş. Bu arazi devlet tarafından hocadan satın alınıp parsellenmiş ve gelen Pomaklara dağıtılmış. Daha sonraları ak sakallı imam Yayla köyüne giderken öldürülüyor. Ak sakallı imamın yaşadığı bu köyün adı da “Akhoca” olarak kalıyor.

Akhoca köyü ilk olarak keşana akın eden trak ve perslerin saldırısına uğramış ve daha sonra yunanlılar tarafından ele geçirilmiştir. Köy 15. yüzyılın ilk yarısından itibaren osmanlının eline geçmiştir.

Köyde ilgililer tarafından halen keşfedilmeyen bir kale bulunmaktadır.Burada Kontros adında bir krallık kurulduğu söylenmektedir. Birçok altın ve madeni paralar bulunmuştur. Halen de köylüler tarafından bu çalışmalar devam etmekte ve verilere ulaşılmaktadır. Mevkiide çanak çömlek kalıntıları gemi demir ve halatlarına, ayrıca daha birçok tarihi eserlere rastlanmaktadır.

 

Köye yakın mevkide kurulan krallığın başında bulunan kişi dindar yani islamiyete yakından bağlıymış. Bilindiği gibi o zamanlardaki insanların sözlerini geçirmesi yani ağa, bey, padişah olması onun sakalından, başından, gösterişinden belli olurmuş. Başta bulunan bu kişi de oraya gittiğinde yaşlıymış ve bembeyaz pamuk gibi yere kadar sakalları varmış. Ve insanları hep korurmuş. Nasihatlar verip onları yetiştirmiş. Daha sonra da bu kişi ölünce köyü onun kurmuş olmasından dolayı köye AKHOCA ismi verilmiştir.

YEDiKLERİMİZ :

> Prevara : Ekşimik ve yeşil biberin kavrulması ile yapılır.
> Kulastıra : Yeni doğum yapmış ineklerin sütünden yapılan ve köyün sığırtmacına
> verilen börek ,tatlı karışımı bir yiyecek.
> İğşikaşa :
> Tatlıkaşa :
> Pita : Mayalanmamış hamur ile yapılıp ,gazete kağıdına sarılıp kül içinde
> pişirilen bir ekmek türü .
> Kaygana : Yumurtanın tavada yağda pişirilmesi ile yapılır .
> Kuskus :
> Yufka :
> Kapama :
> Fasulye :
> Akıtma :
> İnce Akıtma :
> Tarhana :
> Makarna :

Coğrafya

KONUM VE ULAŞIM

Edirne ilinin Keşan ilçesinin batısında yer almaktadır. Çevresinde Orhaniye, Barağı, Şabanmera, Çelebi, Işıklar, Koyuntepe, Kocahıdır, Yapıldak köyleri bulunmaktadır.

Köyün içinde 2 adet bakkal dükkanı ve ,3 adet kahvehane vardır

Akhoca köyü Edirne iline 138 kilometre, Keşan, Enez karayolu üzerinde ve Keşan’a 29 kilometre uzaklıktadır. Saroz Körfezi’ne ise 13 – 14 kilometre uzaklıktadır.

Keşan ilçesinden köye her gün Saat 13,00 minübüs seferi vardır.köyden keşana sabah saat 8,30 da minibüs vardır.. Keşan–Enez karayoluna 2 kilometre uzaklıktadır .

 

İklim

Köyün iklimi, Trakya Karasal İklimi etki alanı içerisindedir.

Nüfus

EKONOMİ :

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Az miktarda arı yetiştiriciliği ve yaban avı turizmide yapılmaktadır.. Hayvancılık alanında inek, koyun ve keçi yetiştiriciliği ve besiciliği yapılmaktadır. Bu hayvanlardan et ve süt üretiminde yararlanılmaktadır.

Köyde, 2008 yılı kayıtlarına göre 1000 adet büyükbaş, 4000 adet küçükbaş hayvan bulunmaktadır.

Akhoca köyünün tahminlere göre işlenebilen arazisi 20,000 dönümdür. Bunun 8,000 dönümü devlet arazisi 12,000 dönümü de köylülerin tapulu arazileridir.

Köyün ayrıca 18000 dönümlük orman arazisi bulunmaktadır.

Tarım ürünü olarak buğday, ayçiçeği, mısır, çeltik ekimi yapılmaktadır. Bazı yıllarda az miktarda da olsa domates, kavun, karpuz, kabak, susam, rapitsa ve bamya ekimi yapılmaktadır.

Meyvecilik yok denecek kadar azdır. 1950’li yıllarda bağları, badem tarlaları, tarlalarında kayısı ağaçları olan köy bugün bunlardan yoksundur.

 
 
EĞİTİM

EĞİTİM – ÖĞRETİM :

Köyde eğitime 1960 yılında köyün “Dokuzmahalle” denilen mahallesindeki eski okul binasında 5 yıllık ilkokul ile başlandığı bilinmektedir. Köyün ilk eğitmeni Mehmet Ali SEYHAN dır. 1961 yılında köye 2 derslikli bir ilkokul yapılmış. Eğitim – öğretim uzun yıllar burada ve köydeki eski okul denilen yer ile köy binasındaki bir odada, bazen iki odada devam etmiştir. 1980’li yıllarda 2 derslikli okulun bulunduğu bahçeye ek derslikler yapılmış ve eğitime burada devam edilmiş. Zorunlu eğitimin 8 yıla çıkması ile birlikte köydeki okul kapatılarak taşımalı eğitime geçilmiş ve 1998 yılından itibaren öğrenciler Orhaniye İlköğretim Okulu’na taşınarak ilköğrenimlerini orada sürdürmektedirler.

Halen, Orhaniye İlköğretim Okuluna devam eden yaklaşık 50 öğrenci bulunmaktadır.

Köyün konumunun ilçeye uzak olması eğitimi de olumsuz etkilemiştir.

Köyden okuyup ilk öğretmen olan Zekiye DİNÇTÜRK’ tür. 1970’li yıllar

Lise mezunu : Veli ŞENGÜL. 1970’li yıllar

Ormancı : Mustafa KULE.

1968 – 1969’lu yıllarda Keşan Ortaokulu ile Çamlıca Ortaokuluna başlayanlar olmuştur. Bunların bir kısmı mezun olmuş, bir kısmı ise okulu yarım bırakmışlardır.

1968- 1969 Eğitim öğretim yılında Nadire YORMAZ Bolu Kız Öğretmen Okuluna, Salih DUTMAN Kepirtepe Öğretmen Okuluna başlamış ve 1976 yılında mezun olup ilkokul öğretmenliğine başlamışlardır.

1969 – 1970 Eğitim –Öğretim yılında Abdullah SOLMAZ Kepirtepe’yi, Ayşe ŞAHİN, Melahat SERTCAN ise Bolu’yu kazanarak burada okumaya başlamışlardır. Ayşe ŞAHİN, Melahat SERTCAN ve daha sonra Akhoca köyüne yerleşen Meliha YEŞİLIRMAK Tekirdağ Eğitim Enstitüsünden 1978 yılında, Abdullah SOLMAZ ise Kepirtepe Eğitim Enstitüsünden 1979 yılında “Sınıf Öğretmeni” olarak mezun olmuşlardır.

1970 – 1971 Eğitim – Öğretim yılında Sami MERİÇ Kepirtepe’yi, Emine ŞAHİN’de Bolu’yu kazanarak burada okumuş, Sami MERİÇ 1979 yılında Kepirtepe Eğitim Enstitüsü’nden, Emine ŞAHİN’de aynı yıl Tekirdağ Eğitim Enstitüsünden “Sınıf Öğretmeni“ olarak mezun olmuşlardır.

Köyün ilk üniversite mezunu Ercan ŞAHİN ve Fevzi UZUN’dur.

Köyün camisi 1957 yılında yapılmıştır.

Muhtarlık

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

 
2024-     Salih KARATAŞ
    2014 –  Emrullah MERİÇ
   2010 –  Musa KARABAŞ
  2004 – Emrullah MERİÇ
  1999 – Emrullah MERİÇ
  1994 – Emrullah MERİÇ
  1989 – HAMDİ SERTCAN
  1984 – HAMDİ SERTCAN

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu yoktur fakat taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi vardır. Ptt şubesi ve ptt acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

 
Kaynaklar:
-https://kesanakhoca.tr.gg/RES%26%23304%3BM-GALER%26%23304%3B.htm
-kesan.gov.tr
-pomakların sesi facebook sayfası
 
 
 
 
 
 

 
 

YORUM YAP