Bosna-Hersek sınırındaki Hırvatistan bölgesi veya Kordun, son yarım yüzyıldır bu bölgede yaşayan Boşnak azınlık topluluğuyla tanınmaktadır. Kordun’da uluslararası sınır geçişinin bulunduğu Maljevac’tan bahsedildiğinde akla ilk gelenler Boşnaklar, Boşnak köyleri, cemaat, hoca…

– Maljevac, çevredeki diğer yerlerden bir şekilde daha ünlü ve çevredeki herkes nereden olduklarını söylerken Maljevac’tan olduklarını belirtiyor. Boşnakların çoğunlukta olduğu on köy ve yaşadıkları ancak çoğunlukta olmadıkları birkaç köy daha var – diyor Karlovac İslam Topluluğu Meclisi baş imamı ve “Cetingrad” İlkokulu din öğretmeni Faktor Amir Muhić.

İşsizlik

Cetingrad, Vojnić ve Topusko, 1500 Boşnak’ın yaşadığı üç sınır belediyesidir. Çoğu Hırvatistan’da doğmuş olup, diğerleri Velika Kladuša, Bužim ve Cazin’den göç etmiştir. Üç yerel yönetimde de yerel kurul başkanları Boşnak’tır ve Cetingrad belediyesinin başkan yardımcısı, aslen Jajce’li olan Ferid Krak’tır. Krak, halkımızın en büyük sorununun işsizlik olduğunu söylüyor.

– Ağırlıklı olarak tarım, hayvancılık ve meyve yetiştiriciliğiyle uğraşıyorlar. Şirketlerde çalışanlara nadiren rastlanır. Sadece bir Boşnak bir enerji santralinde çalışıyor. Ulusal sorunlarımız yoktu ve bizi güzel kılan da bu. Biz barışsever bir halkız – diye açıklıyor Krak.

Bazı çocuklar Cetingrad, Vojnič, Topusko’daki ilkokullara gidiyor ve belirli sayıda ebeveyn, sınırda yaşanan büyük kalabalığa ve saatlerce süren günlük beklemelere rağmen çocuklarını Velika Kladuša’daki anaokuluna ve okula götürüyor.

– Son zamanlarda giderek daha fazla insan üniversiteye gitmeyi tercih ediyor. Üniversiteden mezun olmuş on gencimiz var. Aileleri onları sıfırdan eğitti. Bu bir başarı – diyor Muhić.

 Eski gelenekler

Muhić’e göre, Bosna Hersek’in tüm gelenekleri korunmuş durumda. Sijela, Ramazan toplantıları, iftarlar zorunlu. Kladuşa’dan ezan sesi duyulabiliyor, diyor. Maljevac’taki okul bayram nedeniyle kapalı. Her iki ülkenin milli bayramları kutlanıyor. Boşnakların kültürel faaliyetlerinin bir parçası olarak, Boşnak Kültür ve Sanat Derneği “Una” kuruldu.

Cami ve İslam Merkezi için arsa satın aldılar ve Bosna Hersek sınırına yaklaşık yüz metre mesafede, sınırın hemen yanında inşa edilecek ilk cami projesi üzerinde çalışmaya başladılar. Ayrıca, Bosna Hersek’in o zamanki Dışişleri Bakanı merhum Dr. Irfan Ljubijankić’i taşıyan helikopterin düşürüldüğü yerde bir anıt parkının inşasına da başladıklarını söylüyor.

-Ferid ve ben, hem belediyede hem de ilçede çeşitli kültürel etkinliklerin ve sayısız buluşmanın öncüleriyiz. İnsanlarımızı olabildiğince bir araya getirmeye çalışıyoruz, diye açıklıyor Muhić.

Sık sık unutulduklarını ve kendi başlarına bırakıldıklarını hissettiklerinden yakınıyorlar, ancak Bosna Hersek’ten ayrılmış olsalar bile, Bosna Hersek’in kalplerinden silinmediğini söylüyorlar.

– Biz Hırvatistan’da sabah uyandığımızda, Bosna’dan gelen güneş parlıyor ve bizi ısıtıyor. Bosna bizim Ovodunjalu kıblemizdir – diye sonuçlandırıyorlar.

 

(Ediba Rizvanbegović/Faktor.ba)