GÖMEÇLİ BOŞNAKLAR
Adını bal peteği manasından alan Gömeç,Balıkesir’in küçük ve şirin bir ilçesidir.Nüfusu 2023 verilerine göre 17556’dır.Çanakkale yolu üzerinde İzmir’e 170 km uzaklıkta ve Ayvalık ile Burhaniye’nin ortasındadır.Gömeç,1956 yılında Belediye statüsüne ulaşmış ancak 1991’de ilçe hüviyetini almıştır.İlçe daha önce 1913’te belediye teşkilatına kavuşmuş daha sonra ise 1928’de belediye hüviyeti kaldırılmıştır.
Gömeç ilçe merkezinde Boşnaklar,Bulgaristan ve Yunanistan göçmenleri ,Ege Adalarından göçenler,Girit Müslümanları,yerel Türkler ,çok az sayıda Çerkez ve Kürtler vardır.
Gömeç deyince Akla Atatürk silüetli kayalar gelir.Nitekim Gömeç Belediyesinin amblemini de bu silüet oluşturmatadır.Bu kayalar Gömeç’in en çok ziyaret edilen yeridir.
Gömeç halkının ana geçim kaynağı tarımdır.Toprakları o kadar verimli ki “ bu tarlalara adam eksen biter “ derler.Pamuk,Zeytin,Buğday en çok yetişen ürünlerdir.Hayvancılık ve balıkçılık da diğer geçim kaynaklarıdır.
Gömeçli Boşnaklara gelecek olursak ortalama 300 Boşnak kökenli aile yaşamaktadır..Genelde Pljevlja,Kolaşin,Sjenica ve Tutin ağırlıklı Sancaklı Boşnaklar oluşturmaktadır.Belediye başkanlarından son başkan dahil 6 tanesi Boşnaktır.Bunlar;
Nuri Bozyel ( Hadzibuliç)–Şefik Birdar ( Brodaverac)–Orhan Babayiğit ( Babaiç)–Naim Kocabıyık ( Derdemez) Ve Kazım Arslan( Podborovac)
Gömeç’te yer alan nüfusa baktığımızda %35’i Boşnak,geri kalanlar Bulgaristan,Yunanistan,Adalılar,Girit göçmenleri ve az sayıda Çerkez ve yerli nüfustan oluşmaktadır.Gömeçin yüzde 40’ı Boşnaktır.
Gömeç’e gelen Boşnaklar I.Balkan Harbi sırasında gemi ile Türkiye’ye gelerek önce Hakkari,Sivas,Kütahya gibi şehirlere yönlendirilir.Ancak sonra da Burhaniye tarafında Boşnakların olduğunu duyunca buralara yerleşirler.
Gömeç’te yer alan Boşnak sülalelerinden bazıları şunlardır:
Dautoviç-Hasanbegoviç-Derdemez-Hot-Nisiç–Aleomeroviç-Sadıkoviç-Drupljanin-Podgoriçanin
Duran-Preleviç-Şeniçak-Krijeştorac–Potborovac-Redzoviç-Mehonjiç-Akova–Sadıkoviç-Adiloviç-Dzinoviç-Ljuca–Niziç-Kaliç-Hadzibuliç–Babajiç-Dzukela-Ljaljevic
Gömeç’li tanınmış kişiler İzmir Bosna Sancak Derneği eski başkanı ve Bornova Meclis üyesi Şenay Biçer,Hüseyin Kansu (Anne tarafı),Prof.Dr.Fazlı Çoban,Futbolcular Cihat Arslan ( Redozvic) ve Osman Arslan ( Redzovic) Eski MHP milletvekili Ahmet Duran Bulut.
Kurtuluş Savaşında Yunanlılar’a karşı gösterilen Kuvayı Milliye direnişine Gömeçli Boşnaklar da katıldı.Ali Çetinkaya önderliğindeki direnişe katılan Boşnaklardan bazıları ;
Boşnak Arabacı Bele Abdullah– Boşnak Faik– Boşnak Nuşkaoğlu Bekir– Boşnak Derviş– Boşnak Recep Çavuş– Boşnak Nazif– Boşnak Habib– Boşnak Aziz Redzoviç – Boşnak Kocabıyık Muammer Boşnak Topal Ramazan – Boşnak İlyas –Boşnak Üzeyir
Ali Çetinkaya ,anılarında Ayvalık’ta silahlar patladığında Gömeçli Boşnakların da savunma adına ilk koşanlar olduğunu yazar.Bunların yanında Boşnak Elmas beyi de görüyoruz.Kendisi ve arkadaşları başarılı savunmaları ve kahramanlıklarına mukabil İstiklal Madalyaları ile taltif edilirler
Boşnak Kasım ve çetesini de unutmamalı.Göç ettikten sonra bugunki Hamdibey’e yerleşirler .Burada çetecilik yaparken Yunanın ilerlemesiyle Kuvayı Milliyecilere katılırlar.
Gömeçli Boşnaklar her ne kadar dil konusunda zayıflamış olsalar da kültürlerini yaşatmaya devam ediyorlar.Papara ,Kaçamak,Pita,Masinisa,Şeranik ve Uştipak gibi yemek kültürleri unutulmamıştır.
