SANCAK KAHRAMANLARI BOŞNAK AKİF HACIAHMETOVİÇ VE ARNAVUT ŞABAN POLUžA VE YENİPAZAR …

 

1943’te 3200 silahlı adamı ile Kosova’dan yardıma gelen Arnavut Şaban Poluža ve Akif Efendi Hacıahmetoviç birliklerinin saldırısından sonra Çetnik kuvvetlerinin Goliya Dağı’na doğru kaçarlarken çekilmiş tarihi fotoğraf.

 

Sancak ve Yenipazar (Novi Pazar) halkı arasında “Açif Efendi” olarak bilinen Akif Efendi Haciahmetoviç, Yenipazar’da 1887 yılında doğdu. İlköğretim ve medreseyi Yeni Pazar’da bitiren Haciahmetoviç, daha sonra Mustafa Kemal Atatürk’ün de eğitim gördüğü Manastır’daki Askeri İdadi’yi bitirdi ve Osmanlı ordusunda yüzbaşı rütbesiyle 1. Dünya Savaşı’nda yer aldıktan sonra 1920 yılında Yenipazar’a döndü.

 

Haciahmetoviç, Sırp, Hırvat ve Sloven (SHS) Yugoslavya Krallığı’nın kuruluşundan sonra özellikle Boşnakların ve Arnavutların siyasi partisi olarak bilinen “Cemiyet” adlı partinin Sancak şubesinde genel sekreter oldu.

 

Zamanındaki Sırp Krallığı ile olan anlaşmazlıklar nedeniyle ve eski rejimle işbirliği yapmayı reddetmesinden dolayı Cemiyet 1924 yılında yasaklandı ve kapatıldı.

 

Bölgenin önde gelen isimlerinden biri olan Açif Haciahmetoviç, İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasından önceki dönemde, Yugoslavya Krallığı Parlamentosu’nda milletvekili, vali, vakıf müdürü ve Üsküp’te vakıf üyesi gibi görevler yaptı.

 

İkinci Dünya Savaşı sırasında Sırp çetnik birimleri tarafından 4 Ekim-7 Aralık 1941 tarihleri arasında Yenipazar’a düzenledikleri saldırılar sırasında şehrin savunması başında bulunarak büyük zafer kazandı.

Komünist hükümetin iktidara gelmesiyle birlikte işgalci faşist güçleriyle iş birliği kurduğu ileri sürülen Haciahmetoviç, 21 Ocak 1945 yılında 1500 Boşnakla birlikte Novi Pazar’ın Hacet semtinde kurşuna dizilerek şehit edildi.

 

Komünistlerin (ki Yenipazar’da 1500 Boşnaka katliam yapmış komünistlerin komünistlikleri tartışılır. Tito’nun 1944 yılında çıkardığı af sonrası sakallarını traş edip Partizanlara katılan sözde komünist olmuş çetnikler mi, değil mi sorusunu sormak gerekiyor) İşgalci faşist birlikler ile iş birliği kurduğu dedikleri olay, Sırp faşist çetniklerin Yemipazar’a Boşnaklara soykırım yapmak için yaptıkları saldırı sırasında o günün stratejik şartlarında Alman Nazilerin Yenipazar’ın çetniklerin eline geçmesini istememeleri sonucu, Yenipazarı savunan Boşnak ve Arnavutlara birkaç tank ile destek sağlaması olayıdır.

 

 

Şaban Poluža, İkinci Dünya Savaşı başında Boşnaklara karşı büyük çaplı misillemeler, soygunlar, cinayetler yapan ve Boşnak mallarını yakan Çetniklerin saldırılarına karşı Boşnakları savunmak için 3200 kişilik tugayıyla Yenipazar’a gitti. Savaşçılarıyla birlikte memleketi Kosova’daki Drenica’ya rahat bir şekilde dönecek şekilde Faşist Sırp çetnik güçlerini Yenipazar’dan uzağa sürene kadar bir süre Yenipazar’da kalmıştı.

 

(Fotoğraf: Almir Kico Kladniçanin’den alıntı)