Bosna Hersek, sahip olduğu tarihsel, dinsel, etnik ve kültürel doku açısından ise, çoğu ülkeden daha zengin bir mirasa sahiptir (Djurdjev 1992: 297). Bu nedenle Bosna’nın, ülke olarak küçük ama tarihi açıdan önemli ülkelerden biri olduğu söylenebilir.

 

Adından anlaşıldığı gibi devletin ismi, iki bölge isminden oluşmaktadır. Bu iki bölgeye günümüzdeki adlarının ne zaman ve ne şekilde verildiğine dair pek çok görüş ileri sürülmektedir. İlirya (İllyria) menşeli Bosna ismi, aynı adı taşıyan ırmaktan kaynaklanmış ve ülkenin daha geniş olan kuzey kısmının adı olmuştur (Djurdjev 1992: 297; Bojic 2001: 20).

 

Tarihçi Dubrenko Lovrenoviç, “Od Slavenskog Naseljavanja do Bana Kulina (VII-XIIstç)” adlı makalesinde “Bosna” isminin muhtemelen “Bathinus” (Bosanius) kelimesinden türemiş olduğunu ifade etmektedir (Lovrenovic 1998: 47).

 

Bazı kaynaklarda ise “Bosna” kelimesinin “Bosona” kelimesinden türediği belirtilir. Diger kaynaklarda ise, “Bosna” isminin etimolojik benzerlikten dolayı “Bathinus”, “Bosthicus”, “Bostoensis”, “Bossona”, “Bissena”, “Bessena”, “Bosonium”, “Bosnae” ve “Bosnia” gibi kelimelerden türemiş olabileceği ileri sürülür (Alic 1989: 15).

 

Etimolojik olarak, hangi kelimeden türediği kesin olarak bilinmemekle birlikte bu adın, İlir kökenli bir kelime olduğu hususunda kaynaklar, hem fikirdir.

 

Yazılı kaynaklarda ilk defa 958 senesinde Bizans hükümdarı Konstantin Porfirogent’in kendi eseri olan De administrando imperio’da “Horio Bosna” seklinde zikredilen (Bojic 2001: 23) “Bosna” adı, tarihi süreç içerisinde degisik dönemlerde farklı yerleri ve farklı bölgeleri belirtmek için kullanılmıştır. “Bosna” terimi, ilk önce Visoko ve Sarajevo bölgesini kapsıyordu. Tarih kaynaklarına bakıldığında buralara işaret etmek için terimin “Vrhbosna”veya sadece “Bosna” seklinde kullanıldıgı görülmektedir (Mulic 2004: 1). Daha sonraki dönemde, bölgenin alanı Visoko-Zenica-Sarajevo-Kresevo-Fojnica-Travnik’i içine almak suretiyle daha da genişlemiş, ismi de “Bosna Banlıgı”olmuştur. Ayrıca Bosna Banlığı, Ortaçağ’da Sava Nehri’ne kadar olan bölgeyi içine alan hükümdarlığa işaret etmek için de kullanılmıştır (Albayrak 2004: 181).

 

X. yüzyılın ortalarında öncelikle coğrafi bir isim olarak “Bosna”, daha sonra da bu coğrafi bölgede oturanları ifade etmek için “Bosnalı” adı kullanılmaya başlanmış, XII. yüzyılın sonundan itibaren ise Bosna’dan bir devlet adı olarak bahsedilir olmuştur (Albayrak 2004: 181-182). Günümüzün önde gelen Bosnalı tarihçilerinden Mustafa İmamovic’e göre, 877 ile 917 tarihleri arasında Duvno ovasında yapılan bir krallık tacı giyme merasiminden bahseden bir belgede “Regnum Sclavorum” adı altında Bosna ve dönemin hükümdarı olan Kral Budimir’den söz edilir. Ayrıca  Roma Germen İmparatorlugu’na ait bazı belgelerde de aynı dönemlerde Bosna’nın “Sclavonia” adı altında bilindiği ifade edilmiştir (Imamoviç 1998b: 26).

 

“Hersek” adı ise, ilk defa dönemin Üsküp komutanı Esat Aliya’nın 1 Subat 1454 tarihli bir mektubunda geçmektedir. “Hersek” ismi, Güney Bosna’nın o dönemdeki hükümdarı olan“Herceg” (dük) Stjepan Vukosic Kosaca’dan gelmektedir. Nitekim o dönemde ”Herceg”in bir unvan olarak kullanıldıgı ifade edilir. Kadir Albayrak’ın belirttiğine göre “Hersek”, Almanca “Herzog” kelimesinden türemiştir (Albayrak 2004: 6).