Adapazarı Boşnak Mutfağı..

Boşnak mutfağı dendiğinde akla ilk gelen ve diğer milletlerce çok bilinen şeylerden biri börekleri, diğeri ise mantılarıdır. Alışılagelmiş küçük mantıların aksine Boşnak mantısı nispeten daha büyüktür ve haşlanarak değil fırınlanarak pişirilmektedir. Boşnak böreği ise salt patatesli değil, kabaklı, kıymalı veya peynirli de yapılmaktadır.Sadece patatesli olarak yapılan Boşnak böreğinin yöresel adı ise Pita’dır.

Pita’nın en önemli özelliği içindeki patatesin ezilerek veya rendelenerek değil, küp şeklinde doğranarak konmuş olmasıdır. Adapazarı dendiğinde akla gelenlerden biri olan patates, Boşnak mutfaklarında sıklıkla kullanılmaktadır.Börek ve mantılar haricinde, Boşnak mutfağında en çok yapılan yemeklerden biri de Praşuta (Proshuta) denen, işlenmiş kuru ettir.

 

Tuzlanarak, varsa meşe odununda yoksa herhangi bir odun ateşinde yavaşça ve uzun süre kurutularak pişirilen bu etin yanında “soka” veya “ayvar” denen lezzetler servis edilmektedir. Soka; kapya biberinin içine peynir, süt ve kaymak karışımının doldurulması ile yapılan bir tür Boşnak turşusudur.

Ayvar ise közlenmiş patlıcanlı, hafif acı biberli, domates salçalı bir tür kırmızı biber
ezmesidir.

Sakarya ve çevresinde yoğun olarak açılmaya devam eden Boşnak mutfağı restoranlarında sıklıkla rastlanabilecek bir diğer Boşnak lezzeti ise Pleskavica, yani Boşnak köftesidir.

Altında pide, üstünde ise parmak şeklinde uzun köfteler ve en üstünde tuzlu kaymak ile servis edilen bu yemeğe alışkın olmayanlar için kaymak yerine farklı domates sosları da alternatif olarak sunulmaktadır.

Kaymacina, soka, palaçinka, izlivaça, mahluta, palaçinka, Bosanski lonac, kurgusa,kljukusa, supa gibi farklı isim ve hazırlama yöntemlerine sahip çeşitli lezzetleri bünyesinde barındıran Boşnak mutfağına günümüzde yalnız evlerde değil, restoranlarda da sıklıkla rastlanılmaktadır. Özellikle Boşnak ev hanımlarının gelir elde edebilmek amacıyla açtıkları ve geliştirdikleri restoranlar sayesinde Boşnak kültürü daha çok tanınır hale gelmiştir.

 

Kendi suyunda uzun ve ağır şekilde pişirilen yemekleri, közde pişen börekleri, alışılagelmiş Kayseri’ye özgü küçük mantıların aksine daha büyük boyuttaki mantıları, bol kemik ile pişirilen kuru fasulye yemeği, odun ateşinde pişen kurutulmuş eti, pleskavitsa yemeği ve meşhur Boşnak köftesi ile çeşit çeşit farklı sos, salata ve mezeleri bünyesinde barındıran mutfak kültürüne sahip Boşnaklar, geçmişten bugüne yöresel özelliklerini sürdürmeye gayret eden milletler arasında sayılabilir.

KAYNAK: SAKARYA ÜNİVERSİTESİ,SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ,SAKARYA’DAKİ ETNİK ÇEŞİTLİLİĞİN MUTFAK KÜLTÜRÜ FOTOĞRAFLARIYLA TEMSİLİ ,YÜKSEK LİSANS TEZİ
Ayşe YILMAZ ,2019