Şevket KOÇ-Boşnak Tarihçisi ve Tarih Öğretmeni
1453 ten sonra Osmanlı Devleti Bosna ve Hersek’in fethinin kalıcılığı için Anadoludan çok sayıda Türk aileyi iskan etti.Bunlar da zamanla bulundukları bölgede Boşnaklarla kaaynaşarak bugün Boşnak olarak bildiğimiz sülalelere dönüştü.
Aşağıda ulaşabildiğimiz sülale isimlerini sizinle paylaşıyorum:
Boşnaklaşan Türk Soyadları Sözlüğü
1️⃣ Unvan ve Askerî Kökenli Soyadlar
-
Spahić → Sipahi (atlı asker)
-
Subašić → Subaşı (askeri-idari görevli)
-
Ćehajić → Çehaye/Çuhadar (vezir kâtibi, saray görevlisi)
-
Kapetanović → Kapudan/Kapetan (alay/sancak komutanı)
-
Dizdarević → Dizdar (kale komutanı)
-
Bajraktarević → Bayraktar (sancaktar)
-
Delibašić → Delibaşı (Yeniçeri birliği komutanı)
-
Pašić → Paşa unvanından
-
Begović / Beglerović → Bey unvanından
-
Alajbegović → Alaybeyi unvanından
-
Ajanović → Ayan (eşraf, önde gelen)
-
2️⃣ Dinî Görevlerden Türeyen Soyadlar
-
Imamović → İmam
-
Muftić → Müftü
-
Hodžić / Alihodžić → Hoca
-
Kadić → Kadı (yargıç)
-
Softić → Softa (medrese öğrencisi)
-
Hadžihasanović, Hadžibegić, Hadžiselimović → Hacı kökenli aileler
-
Dervišević → Derviş
- Šerifović → Şerif (dini unvan)
-
-
3️⃣ Kişi Adlarından Türeyen Soyadlar
(Çoğu Anadolu’da çok kullanılan isimlerden türemiştir)
-
Mehmedagić / Memić / Memišević → Mehmet/Memiş
-
Osmanagić / Osmanbegović → Osman
-
Hasanbegović / Hadžihasanović → Hasan
-
Mustafić → Mustafa
-
Mahmutović → Mahmut
-
Suljević → Süleyman
-
Redžepagić / Redžović → Receb
-
Šabanović → Şaban
-
Jahić → Yahya
-
Latifić → Latif
-
Fejzić → Feyzi
-
Zukić → Zühtü / Zükü
-
-
Memić → Memiş
-
Topalović → Topal (lakap)
-
Ćosić / Ćosović → Köse (lakap)
-
Kulenović → Kulen (lakap, yiyecekten türeyen)
4️⃣ Meslek Adlarından Türeyen Soyadlar
-
Handžić → Hancı
-
Čengić → Çengi (oyuncu/müzisyen)
-
Terzić → Terzi
-
Saračević → Saraç (eyer yapan zanaatkâr)
-
Tabaković → Tabak (derici, tabakhaneci)
İlave Boşnaklaşan Türk Soyadları
Alispahić – “Ali Sipahi” ailesinden.
Ćatić – Osmanlı’da “Katip” (yazıcı, memur).
Ćurčić – “Kürkçü” mesleğinden.
Demirović – “Demirci” kökenli ailelerden.
Jahić – “Yahya” isminden.
Kamberović – Anadolu’da yaygın “Kamber” isminden.
Karabegović – “Kara Bey” ailesinden.
Kazazović – “Kazaz” (ipekçi, kumaş tüccarı) mesleğinden.
Šehović – “Şeyh” unvanından
Abdić – “Abdi/Abdullah” isminden.
Selimović – “Selim” isminden.
Sinanović – “Sinan” isminden.
Omerbegović – “Ömer Bey” ailesinden.
Ališić – “Ali” isminden.
Rustemović – “Rüstem” isminden.
Hadžiosmanović – “Hacı Osman” ailesinden.
Abdić – “Abdi/Abdullah” isminden.
Selimović – “Selim” isminden.
Isabegović – Saraybosna’yı kuran ünlü İsa Bey İshaković’in soyundan gelen aileler.
-
Sokolović (Türk kökenli olup Boşnaklaşmış)
-
Turković (adından da anlaşılacağı gibi Türk kökenli)
- Alibegović
- Delić
-
Ibrahimović
-
Osmanović
- Mujić
Özet
Bosna’daki çok sayıda soyadı aslında Türkçe unvan, meslek veya Anadolu’da yaygın kullanılan Müslüman isimlerinden türemiştir.
Bu aileler Anadolu’dan gelip Osmanlı’nın sınır boylarına yerleştirilmiş, zamanla dil ve kültür açısından Boşnaklaşarak bugünkü Boşnak kimliği içinde erimiştir.
Kaynaklar:
Başlıca Kaynaklar
-
Osmanlı Arşiv Belgeleri ve Defterler
-
Tahrir Defterleri (özellikle 15. ve 16. yüzyıla ait Bosna Sancağı defterleri).
-
Burada sipahi, subaşı, dizdar, imam, müftü gibi görevli ailelerin kaydı var.
-
Örn: BOA, Tapu Tahrir Defteri, Bosna 1468/69, 1485, 1528 kayıtları.
-
-
Akademik Araştırmalar
-
Noel Malcolm, Bosnia: A Short History
- Ahmet Aličić, Uprava i društvo u Bosanskom pašaluku
-
-
-
Nedim Filipović, Prilozi za historiju Bosne i Hercegovine u osmansko doba
-
Fikret Karčić, Islam u Bosni i Hercegovini
-
-
Bosna’da Soyadlarının Kökeni Üzerine Çalışmalar
-
Mehmedalija Bojić, Porijeklo bošnjačkih prezimena
-
Alija Nametak, Bošnjačka prezimena i njihovo porijeklo
-
Hazim Šabanović, Toponimi i prezimena u Bosni
-
Türkiye’deki Göçmen Araştırmaları
-
Kemal Karpat, Ottoman Population, 1830–1914
-
İbrahim Kafesoğlu ve Halil İnalcık’ın Osmanlı iskân siyasetine dair makaleleri.
-
-
