Boşnak Tarihçi Halilagiç Vefat Etti
Boşnakların büyük kaybı; Sancaklı Boşnak tarihçi ve yazar, “Boşnaksız Sancak – Büyük Sırbistan Suç Planı” belgesel tarih kitabı yazarı Cemo Halilagiç vefat etti.
Bosnakların başı sağ olsun. Merhuma Allahtan Rahmet dileriz. Mekanı Cennet Olsun …
Büyük baskılara rağmen ömrünü Boşnakların kültürel ve inanç hakları ile tarihinin bilinmesi için mücadele vererek geçirdi. Arkasında bıraktığı kitapları, Sancak’ta yaşanan olayların, Boşnaklara yapılan tüm kötülüklerin tarihi ve hukuki belgesidir.
Sancak, Priboy’lu gazeteci, yayıncı, sivil toplum aktivisti, insan hakları aktivisti, hümanist ve insancıl kişi, 90’ların kronologu Cemail Cemo Halilagiç, 12 Ocak 2026 Pazartesi günü 76 yaşında vefat etti.
1950 yılında Bosna Hersek sınırındaki Sancak, Priboy belediyesinin Dragoviçi köyünde doğdu. Eğitimine Priboj’da başladı ve beşinci seviye eğitimini tamamladı. Tüm çalışma hayatını Priboy Otomobil Fabrikası’nda geçirdi. İki oğlu ve dört torunu vardı.
Hayat yolu, işine olan bağlılığıyla olduğu kadar, Boşnak kimliğinin korunması ve onaylanması mücadelesine katılma cesaretiyle de şekillenmiştir. 1992’den beri, Bosna Hersek’e yönelik saldırılar ve Sancak’taki Boşnak nüfusuna karşı devlet terörünün yaşandığı bir dönemde, Halilagiç kendini araştırmacı gazeteciliğe adamıştır. Temel insan hakları ve özgürlüklerinin ihlallerini kararlılıkla belgeleyerek, sesi duyulmayanlara ses vermiştir.
Doksanlı yılların en zorlu döneminde, SDA Sancak aracılığıyla Boşnakların siyasi temsilcisiydi.
“Sandžački novina” gazetesinin bir gazetecisi olarak Priboy ve çevresindeki olayları kaydetti ve suç ve baskıyla dolu bir döneme dair değerli bir tanıklık bıraktı.
2002 yılında, adalet ve dayanışma misyonunu sürdürdüğü İnsan Hakları ve İnsani Eylem Komitesi adlı sivil toplum kuruluşunu kurdu . Bir sivil toplum aktivisti olarak, çok sayıda yerel ve uluslararası insan hakları örgütüyle ve diplomatik misyonlarla işbirliği yaptı. İnsani çalışmaları toplumda derin izler bıraktı ve onur ve adalet mücadelesi yorulmak bilmezdi.
Faaliyetleri nedeniyle polis baskısına, kovuşturmaya ve hatta üç kez suikast girişimine maruz kaldı. Her şeye rağmen, ilkelerine ve insan özgürlüğüne olan inancına sadık kaldı. Cesareti ve azmi, hakikat ve adalet mücadelesine adanmış bir yaşamın kanıtıdır.
Kendisi, sistematik suçları ve Boşnak kimliğini silme girişimlerini belgeleyen “Boşnaksız Sandžak – Büyük Sırp Suç Planı” kitabının yazarıdır. Metinleri ve röportajları, savaş yıllarında Sancak’taki Boşnakların durumunu anlamak için önemli bir kaynak olmaya devam etmektedir.
Halilagiç , Boşnak sivillerin kaçırılıp öldürüldüğü Sjeverin’deki (1992) suçu ve Yugoslavya Federal Cumhuriyeti Ordusu’nun Boşnak sınır köyü Kukurovići’yi bombalaması sonucu Kaltak ailesinin katledildiği Kukurovići’deki (1993) olayı belgeleyen ve dünyaya duyuran önemli bir tanık ve sesti.
Cemail Halilagiç, idealleri ve ahlaki gücüyle yönlendirilen bir bireyin en karanlık zamanlarda bile bir ışık kaynağı olabileceğini eylemleriyle gösteren bir insan olarak hatırlanacaktır. Adı ve çalışmaları, Sancak’ın ve ait olduğu daha geniş topluluğun hafızasına kalıcı olarak kazınmıştır. Eserleri, adaletsizlik ve acılarla dolu bir dönemde cesaret ve azmin kalıcı bir kanıtı olarak kalacaktır. (SNEWS)
Nusret Sancaklı facebook sayfası
