KOSOVA, 1000 KM MENZİLE KADAR İNSANSIZ HAVA ARAÇLARI ÜRETİYOR
Kosovalı üretici Ridvan Aliu, Kosova’da dört farklı türde insansız hava aracının (İHA) üretimine başlandığını, bunlar arasında savunma amaçlı modellerin de bulunduğunu açıkladı.
Projede hem küçük FPV dronlar hem de daha büyük, gelişim aşamasındaki hava araçları yer alıyor. Daha ileri testlerin Kosova dışındaki alanlarda yapılması planlanıyor.
Üretime ilk olarak küçük FPV dronlarla başlandı. Daha gelişmiş ve büyük modeller ise hâlen geliştirme aşamasında. Bu modeller arasında:
-
5 metre kanat açıklığına sahip bir İHA
-
14 metreye kadar kanat açıklığı olan daha büyük bir hava aracı bulunuyor.
“Vitol” adı verilen 5 metre kanat açıklığına sahip modelin mevcut operasyonel menzili 20 kilometre. Ancak ilerleyen dönemde 1000 kilometreye kadar test edilmesi hedefleniyor.
Kosova’daki coğrafi şartların yetersiz olması nedeniyle bu uzun menzil testlerinin deniz üzerinde yapılacağı belirtildi. Bu model 50 kilograma kadar yük taşıyabiliyor.
Ayrıca K1 adlı bir İHA da geliştiriliyor. Bu model:
-
Sadece askerî ve savunma amaçlı tasarlandı
-
Görev sonrası geri dönmeyen (“loitering / kamikaze”) bir sistem
-
1000 kilometreye kadar menzil hedefleniyor
K1’in teknik özellikleri henüz bağımsız kuruluşlar tarafından doğrulanmadı ve geliştirme süreci devam ediyor.
Aliu, 2025 yılı boyunca Kosova Savunma Bakanlığı ile sürekli iş birliği kurulduğunu, yeni hükümetin kurulmasıyla bu iş birliğinin daha da artmasının beklendiğini ifade etti.
Buna paralel olarak yürütülen “Skifter” projesi kapsamında:
-
Üniversitelerle iş birliği
-
Öğrencilere eğitim
-
Savunma amaçlı İHA geliştirme
-
İleride ihracat potansiyeli hedefleniyor
Kosova’daki İHA geliştirme çalışmaları, bölgede yerli savunma ve drone teknolojilerinin güçlendirilmesi yönündeki genel eğilimin bir parçası olarak görülüyor. Ancak özellikle büyük ve uzun menzilli modeller için en kritik aşama, başarılı testler ve bağımsız performans doğrulaması olacak.
