“Bosna, Sırpların büyük jupanına tabi değil, kendi başına, kendi milleti olup, kendi tarzında yaşayıp ve kendi kendini yönetiyordu.”

12. yüzyılda Bosna, açık bir feodal devlet biçimini aldı ve devletin bölgeleri çok daha yakından bağlantılı hale geldi.

 

 

O dönemde Bosna’nın en büyük düşmanları, Bosna’nın bazı bölgelerini tüm güçleriyle ilhak etmeye çalışan Macaristan idi. Bosna’nın geçici olarak topraklarının bir kısmını kaybettiği ve konsolide ettiği bir dönemdi… Macar kralı Bela, “Rama” bölgesini işgal etmeyi başardı. Ayrıca Bizans, zaman zaman Bosna’nın bazı bölgelerini de yönetiyordu.

 

 

Macar-Bizans Savaşları sırasında Bosna Ban’ından ilk kez bu tarihlerde bahsedilir.

Bosna’nın tamamının bağımsız hükümdarı olarak Macar askeri oluşumlarına Bizans İmparatoru’na karşı savaşlarında Bosna ordusuyla birlikte yardım eden Ban Boric’tir. Manuel Komen… Bu olaylar hakkında Bana Boriç’i Macar Kralı’nın müttefiki olarak nitelendiren ve Bosna’yı diğer ülkelerden açıkça ayıran Bizans tarihçisi Kinamos, ayrıntılı olarak 1154’te şöyle yazmıştı:

 

“..Sava’nın yakınındaydı, oradan başka bir yöne doğru akan ve Bosna’yı Sırp topraklarından ayıran Drina adlı başka bir nehre yöneldi. Bosna, Sırpların büyük jupanına tabi değil, kendi başına bir ulus olup, kendi tarzında yaşayan ve kendini kendini yönetiyordu. (Jo. Connamis, Historiarum özeti. lib III 7, A. Meineke, Bonnae, 1836)”

 

Ancak bir süre sonra Bizans 1167’de Bosna’nın kontrolünü ele geçirmeyi başardı ve Bosna ilk kez Bizans İmparatoru unvanıyla karşımıza çıktı. Bu durum çok uzun sürmedi.Bizans İmparatoru Manuel Kommen’in ölümünden sonra, 1180, ünlü Bosna hükümdarı Ban Kulin iktidara !!!

 

Ban Kulin döneminde Bosna’nın Dubrovnik ile ticaret yaparak ekonomik olarak zenginleşmesi ve o dönemde en eski Bosna devleti olması gerçeğiyle desteklenen “Kulin Ban’dan ve daha iyi günlerden” iyi bilinen bir slogan vardır. 1189 yılına dayanan ve Dubrovnik halkıyla bir tür ticaret anlaşmasını temsil eden “BAN KULİN BERATI” olarak bilinen belge bulundu.

 

Ayrıca, Zeta Knezi Vukan’ın 1199’da Papa’ya gönderdiği ve Ban Kulin’in ailesi ve on binden fazla tebaası ile birlikte “Sapkın inanca geçtiğini” şikayet ettiği mektubundan öğrendiğimiz gibi, Bosna’daki heretiklerle (Bogumiller) ilgili ilk belgeler mevcut. Bu tür suçlamalar Bosna’yı ve Ban Kulin’i çok zor durumda bırakırken, Papa Bosna’da heretizmin yayılması nedeniyle Bosna’yı haçlı seferi ile tehdit dahi etmişti.