Osmanlı Devleti’nin idaresi altında bulunduğu devrin sonunda (1875) yapılan bir sayımda Bosna-Hersek’in nüfusu 1.051.000 olarak tespit edilmiştir.

Avusturya-Macaristan Devleti’nin idaresi altında iken yapılan 1895 sayımında nüfusun 1.591.036ve 1910 sayımında ise 1.898.044 kişiye ulaştığı ve aynı sayımda Müslümanların nüfusunun 612.090 olduğu görülmektedir ki bu da genel nüfusun % 32.24’dür. Aynı sayım bu nüfustan 1.668.587 kişinin ziraat ile geçindiğini, geri kalanların ise ticaret ve sanayi ile meşgul olduklarını tesbit ediyordu.

 

I. Dünya Savaşı’nı müteakip (31 Ocak 1921) yapılan sayımda nüfusun 1.889.929oldugu tespit edilmiştir ki, bu rakam 1910 sayımında elde edilmiş olan neticeden biraz eksiktir. Bosna-Hersek’te etnik olarak üç ana grup mevcuttur. Bu gruplar, aynı Slav kökenden gelmesine rağmen mezhep, din ve kültür farklılığı sebebiyle Müslüman Boşnaklar, Ortodoks Sırplar ve Katolik Hırvatlar olarak birbirlerinden tamamen ayrılmışlardır. Bu arada Yahudi ve diğer unsurlar da azınlık olarak bulunmaktadırlar. Muhtelif zamanlarda çeşitli kaynaklarda verilen nüfus bilgilerini bir çizelge ile aşağıya kaydetmeyi uygun gördük.

 

Bosna’yı 1624’te ziyaret eden Papalık temsilcisi (Visitator) Petros Masarechi’nin verdiği nüfus :

 

Müslümanlar 900.000 (% 66)

Katolikler 300.000 (% 22)

Ortodokslar 150.000 (% 11)

 

Bölgeyi l807-1808 tarihleri arasında gezen Fransız seyyahı Chyamette des Fosses’in verdiği nüfus :

Müslümanlar 600.000 (% 49.18)

Katolikler 120.000 (% 9.83)

Ortodokslar 500.000 (% 40.98)

 

Fransız bilgini Ami Bove’nin verdiği 1836 tarihli nüfus bilgileri ise şudur:

Müslümanlar 700.000 (% 70)

Hıristiyanlar 300.000 (% 30)

 

Ahmet Cevdet Pasa 1863’teki müfettişliği esnasında Bosna-Hersek’in nüfusu hakkında Tezâkir’de şu bilgiyi vermiştir:

 

Müslümanlar 472.000 (%41.25)

Katolikler 184.000(%16.08)

Ortodokslar 488.000(%42.65)

 

1870 tarihinde Türk makamlarınca yapılmış bulunan istatistik de şöyledir:

Müslümanlar 315.228 (%50.84)

Katolikler 78.383 (%12.64)

Ortodokslar 226.312 (%36.50)

 

Semseddin Sami , Kâmûsü’l-a‘lâm adlı eserinde su bilgiyi vermektedir:

Müslümanlar 500.000 (%40)

Katolikler 150.000 (%12)

Ortodokslar 580.000 (%46.4)

 

Avusturya’nın Bosna-Hersek’i ele geçirdikten sonra yaptığı resmî sayım çok mühimdir. Çünkü bu sayım ile işgal esnasında şehit düsenler, sürgün edilenler ve hicret edenlerden sonra geriye kalan nüfus miktarı tespit edilmiştir. Buna göre:

Müslümanlar 448.613 (% 38.73)

Katolikler 208.391 (%18.08)

Ortodokslar 496.485 (%42.88)

 

Daha sonra Avusturya’nın çeşitli bölgelerinden Katoliklerin Bosna’ya akını,Müslümanların ise hicret etmesinden dolayı Müslüman nüfusunun gittikçe azaldığı görülmektedir. Bölgenin 1895’te yapılan nüfus sayımı ise şöyledir:

 

Müslümanlar 548.632 (%34.99)

Katolikler 334.142 (%21.31)

Ortodokslar 613.246 (42.94)

 

Avusturya’nın bölgeyi ilhak ettikten sonra 1910 senesinde yaptığı sayım neticesi :

 

Müslümanlar 588.244 (%32.25)

Katolikler 417.152 (%22.87)

Ortodokslar 793.264 (%43.49)

 

1921 tarihinde Yugoslavya’nın kurulusundan sonra yapılan nüfus sayımında Bosna-Hersek’teki Müslümanların sayısı 612.137 (genel nüfusa oranı %31.12); 1931 senesindeki Müslüman nüfusu ise 716.584 (% 30.92) olarak kaydedilmistir. Bosna-Hersek Hükümeti’nin verdiği son yıllara ait nüfus bilgileri ise şöyledir:

 

Müslümanlar 1.889.122 (%43.41)

Sırplar 1.367.155 (%31.25)

Hırvatlar 753.242 (%17.22)

Diğerleri 354.860 (% 8.11)

 

Toplam. 4.374.379 (%100)

 

KAYNAK: GEÇMİŞİN İZLERİ-FACEBOOK HESABI