Zagreb’de Thompson Konseri Tartışma Yarattı: “Hırvatistan Bosna-Hersek’e AB Değerleri Üzerine Ders Veremez”
Zagreb Hipodromu’nda hafta sonu düzenlenen Hırvat şarkıcı Marko Perković Thompson’ın konseri, yaklaşık yarım milyon kişinin katılımıyla gerçekleşti. Ancak etkinlik, siyasi ve toplumsal tartışmaları da beraberinde getirdi.
“Thompson” lakabını II. Dünya Savaşı’nda kullanılan Amerikan yapımı bir tüfekten alan sanatçının sahne performansı, organizasyonun büyüklüğü, güvenliği ve katılım sayısıyla Balkanlar’da ve Avrupa’da bugüne kadar gerçekleştirilen en büyük müzik etkinliklerinden biri olarak kayda geçti.
Bununla birlikte, Thompson’ın geçmişte sıkça tartışılan şarkı sözleri ve konserlerinde kullanılan semboller, özellikle “Za dom spremni” (Vatan için hazırız) gibi Ustaşa rejimiyle ilişkilendirilen ifadelerin sıkça dile getirilmesi nedeniyle yeniden eleştiri konusu oldu. Bazı şarkılarında milliyetçilik ve vatanseverlik söylemleriyle örtülü şekilde, bazı şarkılarında ise açık biçimde aşırı sağ ve faşist mesajlar verdiği yönünde eleştiriler bulunuyor.
Eleştirmenlere göre, Thompson yalnızca bir müzisyen değil; geniş kitleleri etkileyen ve özellikle savaş temalı söylemleriyle duygusal mobilizasyon sağlayan bir figür hâline geldi. Vatanseverliği ön planda tutsa da, bu vatanseverliğin zaman zaman II. Dünya Savaşı’ndaki faşist Hırvatistan Bağımsız Devleti’ne (NDH) yönelik bir nostaljiyle harmanlandığı iddia ediliyor.
Son yirmi yılda, spor camiası ve çeşitli resmi kutlamalarda sıkça yer alarak “millî sanatçı” imajını güçlendiren Thompson, giderek ana akım hâline geldi. Ancak bu durum, Hırvatistan’ın Avrupa değerlerine bağlılık söylemleriyle çeliştiği gerekçesiyle eleştiriliyor.
Özellikle Hırvat yetkililerin Bosna-Hersek’i radikalizmle ve Avrupa değerlerinden sapmakla suçladığı açıklamalar, Zagreb’deki konserin ardından siyasi ikiyüzlülük tartışmalarını alevlendirdi.
Bosna-Hersek’in çok sayıda iç sorunla mücadele ettiği bir gerçek olsa da, bazı gözlemcilere göre ülke, bölgedeki tek belirgin anti-faşist çizgiye sahip devlet olma özelliğini sürdürüyor. Aynı hafta sonunda Bosna-Hersek’te Zoster, Psihomodo Pop, Mile Kekin, Bombaj Štampa ve SARS gibi sanatçıların sahne alması da bu kültürel farkı gözler önüne serdi.
Uzmanlar, Zagreb’de yüz binlerce kişinin Ustaşa selamı eşliğinde konser izlediği bir ortamda, Hırvatistan’ın Bosna-Hersek’e Avrupa değerleri konusunda ders veremeyeceğini vurguluyor.
